Τα γεγονότα της 4ης Ιανουαρίου 2026, όταν η εναέρια κυκλοφορία στο FIR Αθηνών και στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» βρέθηκε σε πλήρη κατάρρευση, φέρνουν ξανά στο προσκήνιο την ασφάλεια των συγκοινωνιών στην Ελλάδα και πώς την αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση της ΝΔ. Σε μια χώρα που έχει ήδη βιώσει την τραγωδία των Τεμπών με την απώλεια 57 συνανθρώπων μας, δεν είναι ανεκτό να υπάρχει παντελής αδιαφορία, καθυστερήσεις και ολιγωρία σε κρίσιμα συστήματα ασφαλείας.

Η κυβέρνηση επιμένει δυστυχώς σε μια συνταγή που έχει ήδη αποδειχθεί αποτυχημένη, όπως συνέβη και στον σιδηρόδρομο. Επιλέγει αποσπασματικές ιδιωτικοποιήσεις, χωρίς ουσιαστικό δημόσιο έλεγχο, χωρίς λογοδοσία και χωρίς έναν σαφή, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Τα οφέλη κατευθύνονται σε λίγους, ενώ το βάρος και οι συνέπειες μετακυλίονται στην κοινωνία. Το ίδιο μοντέλο εφαρμόζεται και στις κρίσιμες υποδομές της εναέριας κυκλοφορίας, υπονομεύοντας την ασφάλεια, την αξιοπιστία και τελικά την ίδια την οικονομία της χώρας.

Το περιστατικό στο FIR Αθηνών δεν οφείλεται στην «κακιά στιγμή». Ήταν μάλλον αναμενόμενο. Το 2021 η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας είχε επισημάνει με εξώδικη δήλωση ότι είχε σημειωθεί απώλεια της εικόνας του κυρίως radar, για μιάμιση ώρα σε ολόκληρο τον ελληνικό εναέριο χώρο. Οι προειδοποιήσεις των ελεγκτών αγνοήθηκαν, παρότι η ασφάλεια των επιβατών βρισκόταν σε άμεσο κίνδυνο.

Το πρόσφατο πόρισμα της αρμόδιας επιτροπής επιβεβαίωσε ότι το Σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS – Voice Communication System) της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας βασίζεται σε παρωχημένη τεχνολογία, ενώ οι κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές χρησιμοποιούν τεχνολογία SDH, η οποία δεν υποστηρίζεται πλέον από τον κατασκευαστή. Η τεχνολογική καθυστέρηση είναι τέτοια που παρόμοια περιστατικά ή και χειρότερα μπορούν να συμβούν ανά πάσα στιγμή.

Δεκάδες εκατομμύρια ευρώ καταβάλλονται κάθε χρόνο από τις αεροπορικές εταιρείες για τη χρήση των υπηρεσιών εναέριας κυκλοφορίας, αλλά δεν επενδύονται στον εκσυγχρονισμό των συστημάτων. Που πηγαίνουν κάθε χρόνο τόσα εκατομμύρια ευρώ, εφόσον, όπως αποδεικνύεται, δεν καταλήγουν εκεί που θα έπρεπε;

Τα υφιστάμενα συστήματα χρονολογούνται από το 1999 και οι ελεγκτές εργάζονται υπό έντονη πίεση, έχοντας την ευθύνη για εκατοντάδες χιλιάδες πτήσεις ετησίως, που σε περιόδους αιχμής, αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι η πίεση οξύνεται.

Η απόφαση της ΥΠΑ να επαναφέρει άμεσα τη χωρητικότητα στο 100% χωρίς σταδιακή αύξηση και χωρίς να διαπιστωθούν τα αίτια του προβλήματος κρίθηκε επικίνδυνη και αδικαιολόγητη. Το πόρισμα επιβεβαιώνει ότι επιβάλλεται άμεση μείωση της χωρητικότητας για λόγους ασφαλείας, καθώς η προηγούμενη διαχείριση αύξησε τον κίνδυνο για τον εναέριο χώρο.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα όφειλε να εφαρμόσει τις διαδικασίες PBN (Performance-Based Navigation), αντικαθιστώντας τη συμβατική πλοήγηση με τεχνολογία βάσει επιδόσεων. Η πρώτη προθεσμία ήταν ο Δεκέμβριος του 2020, αλλά οι καθυστερήσεις οδήγησαν την Κομισιόν σε προειδοποιητική επιστολή, αιτιολογημένη γνώμη και τελικά παραπομπή της χώρας μας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Δεκέμβριο του 2025.

Η μη συμμόρφωση έχει άμεσες συνέπειες. Αυξημένες ακυρώσεις και εκτροπές σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας, μειωμένη χωρητικότητα, συμφόρηση και πλήγμα στην αξιοπιστία της χώρας.

Το FIR Αθηνών και οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή της PBN δείχνουν ότι η Ελλάδα χρειάζεται άμεσο εκσυγχρονισμό των συστημάτων, ψηφιακές διαδικασίες σε όλα τα αεροδρόμια, επενδύσεις στους πύργους ελέγχου και επαρκή στελέχωση των ελεγκτών. Η ασφάλεια των πτήσεων δεν είναι κόστος, αλλά υποχρέωση και τα χρήματα που καταβάλλονται από τις αεροπορικές εταιρείες πρέπει να επενδύονται εκεί που πραγματικά χρειάζονται, δηλαδή σε σύγχρονα συστήματα και σε ανθρώπινο δυναμικό που κρατά ασφαλή τον ελληνικό ουρανό.

Μόνο έτσι θα υπάρξει πραγματική ασφάλεια για τους επιβάτες, θα μειωθεί η πίεση στους εργαζόμενους της πρώτης γραμμής και η χώρα θα πάψει να μαθαίνει τα μαθήματά της μέσα από τραγωδίες.

Κάθε μέρα συνειδητοποιούμε ότι η πολιτική αλλαγή είναι πλέον εθνική ανάγκη και μπορεί να έρθει μόνο με μία εναλλακτική πρόταση που βάζει την ασφάλεια και τον άνθρωπο πάνω απ’ όλα. Το ΠΑΣΟΚ έχει όραμα, έχει σχέδιο και προτεραιότητα να ξανανιώσουμε όλοι ασφαλείς.

Για μια Ελλάδα για όλους.